Kazachstan i Uzbekistan — gospodarcze serce Azji Centralnej na tle globalnych zmian

Azja Centralna, często postrzegana jako region strategiczny przede wszystkim z punktu widzenia bezpieczeństwa czy geopolityki, w ostatnich latach staje się także znaczącym graczem gospodarczym. Dwa największe gospodarczo kraje regionu — Kazachstan i Uzbekistan — intensyfikują swoje wysiłki, aby nie tylko umacniać lokalne łańcuchy wartości, ale także w coraz większym stopniu integrować się z globalnymi rynkami. Zaproszenie tych państw na szczyt G20 państw Azji Centralnej jest odzwierciedleniem ich rosnącej wagi ekonomicznej.

Kazachstan — surowce i transformacja gospodarcza

Gospodarka Kazachstanu od dekad opiera się na bogactwach naturalnych — przede wszystkim ropie naftowej, gazie ziemnym oraz metalach szlachetnych — które generują większość przychodów z eksportu oraz dużą część budżetu państwa. Surowce te stanowią nie tylko fundament wzrostu, ale również punkt wyjścia do szeroko zakrojonych planów dywersyfikacji gospodarki. 
Zgodnie z oficjalnymi danymi, sektor usług odpowiada za ponad połowę PKB, a przemysł — w tym wydobycie i przetwórstwo — za około jedną trzecią. Rolnictwo, choć mniejsze w strukturze PKB, pozostaje ważnym źródłem zatrudnienia i eksportu produktów takich jak zboża czy wełna. 
Kazachstan nie tylko utrzymuje silną pozycję w handlu surowcami, ale także aktywnie rozwija sektor usług, technologie oraz eksport produktów przemysłowych. W obliczu zmian globalnych cen energii i wyzwań dywersyfikacyjnych, władze stawiają na dalszą modernizację i otwieranie gospodarki na inwestycje zagraniczne. W 2023 roku inwestycje krajów UE w Kazachstanie przekroczyły 180 mld USD, co pokazuje atrakcyjność tego rynku dla międzynarodowego kapitału. 

Uzbekistan — industrializacja i wzrost wewnętrzny

Uzbekistan, choć mniej zależny od eksportu surowców niż Kazachstan, dokonuje dynamicznych zmian strukturalnych, które przekształcają jego gospodarkę. W ostatnich latach kraj ten osiąga stabilne tempo wzrostu PKB rzędu 6–8% rocznie, co jest wynikiem intensywnej industrializacji, inwestycji w infrastrukturę oraz reform modernizacyjnych. 
Transformacja Uzbekistanu obejmuje m.in. rozwój przemysłu tekstylnego — od eksportu surowej bawełny do produkcji materiałów i gotowej odzieży — a także rozwój sektora motoryzacyjnego, który zwiększa eksport komponentów i części samochodowych. 
Z danych statystycznych wynika również, że Uzbekistan intensywnie modernizuje swoją strukturę handlową: eksport produktów przemysłowych i usług stanowi znaczną część obrotów handlowych kraju, a import nowoczesnych maszyn i urządzeń technologicznych wspiera procesy industrializacji i transformacji gospodarczej. 

Wspólne wyzwania i możliwości współpracy

Obydwa kraje stoją przed podobnymi wyzwaniami — dywersyfikacją gospodarek, modernizacją infrastruktury, zwiększeniem produktywności oraz podniesieniem konkurencyjności na rynkach światowych. Różnią się jednak profilami rozwoju: Kazachstan wciąż bazuje na wydobyciu i przetwórstwie surowców, a Uzbekistan na dynamicznym rozwoju przemysłu i usług. 
Handel wewnątrz regionu rośnie, choć wciąż ma przed sobą duży potencjał. Wartość obrotów handlowych między Kazachstanem a Uzbekistanem osiągnęła już poziomy miliardowe dolarów. Oba kraje dążą do zwiększenia tego obrotu nawet do 10 mld USD, co miałoby istotne znaczenie dla wzmacniania integracji gospodarczej Azji Centralnej. 

Znaczenie zaproszenia na szczyt G20

Zaproszenie Kazachstanu i Uzbekistanu na szczyt G20 państw Azji Centralnej to nie tylko gest symboliczny — to uznanie ich roli jako kluczowych partnerów rozwojowych i gospodarczego motoru regionu. Oba kraje mają potencjał, aby stać się znaczącymi elementami globalnych łańcuchów wartości — zarówno jako dostawcy surowców, jak i producentów przemysłowych i usługowych. Ich sukcesy i wyzwania będą stanowić ważny element dyskusji o przyszłości gospodarczej Azji Centralnej i jej integracji z resztą świata.